Pobrane z: psychologia.pwn.pl | E-mail użytkownika: | Data pobrania: 03.12.2022
PSYCHOLOGIA SĄDOWA PSYCHOLOGIA PENITENCJARNA PSYCHOPATIA PSYCHOPATOLOGIA

Więźniowie psychopaci

21 czerwca 2022
Obrazek artykułu

W literaturze psychologicznej i psychiatrycznej można spotkać opisy dotyczące grupy osób charakteryzujących się spłyceniem emocjonalnym, brakiem wyrzutów sumienia, poczucia winy i empatii, nagłymi i niekontrolowanymi wybuchami agresji, brakiem zdolności do bliskich uczuciowych związków z innymi, deficytem poczucia lęku, zwiększonym zapotrzebowaniem na stymulację, a także przejawiających antyspołeczne zachowania. 

Wobec osób cechujących się wymienionymi symptomami używano różnych określeń. Jak wskazuje Józef K. Gierowski (2009, s. 25), można spotkać się z następującą nomenklaturą: „mania bez urojeń”, „obłęd moralny”, „moralne pomieszanie zmysłów”, „daltonizm moralny”, „demencja semantyczna”, „obłęd jasny”, „nerwica charakteru”, „antyspołeczna osobowość”, „osobowość nieprawidłowa”, „makiawelizm”, „osobowość pogranicza”, „aleksytymia”, „homilopatia”, „socjopatia”, „charakteropatia”, „psychopatia”.

Czym jest psychopatia?

Henryk Machel pisze, że osoby charakteryzujące się egoizmem, wrogością, agresją, brakiem empatii, brakiem poszanowania praw innych osób, stawianiem własnej satysfakcji nade wszystko, a także dokonywaniem czynów karalnych związanych z przemocą, gwałtownością i brutalnością, mają tak zwany syndrom osobowości twardej. Jednocześnie więźniowie ci są mało podatni na zmianę resocjalizacyjną (Machel, 2003). Jak wskazuje Kazimierz Pospiszyl (2000), najodpowiedniejszą formą resocjalizacji dla więźniów psychopatycznych wydaje się terapia grupowa, uwzględniająca potrzeby podwyższonej stymulacji tej kategorii osadzonych i ukazująca między innymi pozytywne strony innych ludzi z otoczenia społecznego. Szerokiego przeglądu definicji, klasyfikacji, koncepcji opisu psychopatii, a także badań nad efektywnością oddziaływań wobec psychopatów w różnych nurtach terapeutycznych od psychoanalitycznego przez eklektyczny, kognitywno-behawioralny, komuny terapeutyczne, aż do psychofarmakologii dokonała Beata Pastwa-Wojciechowska (2006, 2007, 2013).